O komentarzach słów kilka

1. Komentator to osoba, która poprzez kilka zdań wypowiedzianych do ludu pragnie zwrócić uwagę na istotne elementy Świętego zgromadzenia. Celem komentarza jest zatem:

  • Prowadzenie wiernych do autentycznego, świadomego, czynnego oraz pełnego uczestnictwa w liturgii;
  • Budzenie wewnętrznej postawy wiary i dobrej woli, prowadzenie do prawdziwie chrześcijańskiego życia;
  • Służba obrzędowi, aby go nie przerywać ani nie ukrywać, lecz uwydatniać;
  • Odnoszenie się do Słowa Bożego i przyczynianie się do zwiększenia Jego skuteczności;
  • Jednoczenie wiernych w jedną wspólnotę;
  • Wyjaśnianie znaków, symboli, gestów, postaw, procesji liturgicznych, aby prowadzić wiernych do pełnego uczestnictwa w liturgii;
  • Jeżeli wymaga tego sytuacja, powinien kierować zewnętrznym uczestnictwem wiernych w bardzo licznym zgromadzeniu, poprzez podanie nieodzownych uwag organizacyjnych i porządkowych.

2. Podział komentarzy.

Komentarze można podzielić ze względu na: cel, osobę wykonującą, odbiorców, na miejsce wykonywania.

I Podział komentarzy ze względu na cel:

  • Inicjacyjny – wyjaśnia symbole, znaki, gesty, postawy;
  • Biblijny – wskazuje przewodnią myśl czytań, wyjaśnia skomplikowane wyrażenia Pisma Świętego, może ukazywać krótko kontekst historyczny;
  • Do pieśni – zachęca do włączenia się w wspólny śpiew, pomaga uchwycić związek śpiewu z daną czynnością liturgiczną ( komentarz ten może stanowić rodzaj medytacyjnych odstępów między kolejnymi pieśniami);
  • Jednoczący – ma na celu zjednoczenie wiernych we wspólnotę eucharystyczną, ukazanie stosunku danej części liturgii do całości.

II Podział komentarzy ze względu na to, do kogo jest przeznaczony:

  • Dla dzieci
  • Dla młodzieży
  • Dla przeżywających rekolekcje
  • Dla chorych i cierpiących
  • Ogólny

III Podział ze względu na miejsce występowania:

  • Podczas Mszy Świętej
  • Poza Mszą Świętą – komentarze mogę występować podczas Liturgii Godzin oraz przy obrzędach sakramentów i sakramentaliów. 

3. Wyjaśnienie poszczególnych komentarzy.

a)    Przed Mszą Świętą – wprowadza w myśl przewodnią liturgii danego dnia; może wyjaśniać znaczenie procesji wejścia i znaków jej towarzyszących (postawa stojąca, pieśń na wejście, ucałowanie i okadzenie ołtarza, pozdrowienie kapłańskie).
Komentarz jest czytany przed rozpoczęciem Mszy Świętej.

 

b)    Wprowadzenie do liturgii dnia – wygłaszany jest w celu zawiązania wspólnoty eucharystycznej, wprowadzenia w myśl dnia, uroczystości, okresu liturgicznego. Wygłaszany jest zawsze przez kapłana zasadniczo wtedy, gdy nie ma komentarza przed Mszą św.

 

c)     Komentarz po pozdrowieniu - czytany po pozdrowieniu wiernych przez kapłana (np. „Pan z wami”).

Celem tego komentarza jest:

  • zawiązanie wspólnoty eucharystycznej, jedności, pogłębienie atmosfery (tajemnicy) dnia,
  • wprowadzenie w tajemnicę dnia przez ukazanie klimatu danej uroczystości, okresu liturgicznego,
  • powinien ponadto zawierać: uwagi o świętym, który danego dnia jest czczony, lub zwrócenie uwagi na specjalne okoliczności, w jakich znajduje się zgromadzenie, np. rekolekcje, prymicje, chrzest, ślub.

Komentarz jest czytany po odpowiedzi ludu na pozdrowienie kapłana (np. ,,Pan z Wami” - ,,I z duchem Twoim”).

 

d)    Przed „Gloria” – wprowadza w hymn uwielbienia Boga „Chwała na wysokości Bogu”.
Komentarz jest czytany po śpiewie aklamacji ,,Kyrie eleison” (,,Panie, zmiłuj się”), bezpośrednio przed hymnem ,,Gloria”.

 

e)    Do Liturgii Słowa – może być napisany do każdego czytania z osobna lub może uwzględniać wszystkie czytania danego dnia; wygłaszany jest w celu ukazania głównej myśli zawartej w czytaniach, wyjaśnienia niezrozumiałych zwrotów, nakłonienia do uważnego słuchania.

 

f)     Przed Liturgią Słowa – odczytany tylko przed pierwszym czytaniem, nawiązujący do całej Liturgii Słowa.

Celem tego komentarza jest:

  • wprowadzenie do samego tekstu czytań, czyli wyjaśnienie kontekstu, trudności wiążących się z danym tekstem,
  • ukazanie głównej myśli liturgii zawartej w czytaniach,
  • wskazanie na to, że Bóg kieruje swoje słowa do każdego człowieka,
  • ukazanie łączności liturgii słowa z Liturgią Eucharystyczną.

Najczęstsze błędy popełniane w komentarzu przed Liturgią Słowa:

  • niezrozumienie myśli czytania i podanie błędnej nauki – najłatwiej poprosić o pomoc np. księdza, który będzie głosił kazanie,
  • podanie w komentarzu oderwanych myśli z poszczególnych czytań.
  • streszczeniem czytań,  cytat długiego fragmentu

Komentarz jest czytany po Kolekcie (modlitwie kapłana, rozpoczynającej się słowami ,,Módlmy się”, zakończonej odpowiedzią ludu ,,Amen”), bezpośrednio przed pierwszym czytaniem; zaczynamy czytać dopiero wtedy, gdy ludzie usiądą.

 

g)    Przed „Credo” – zachęca do świadomego wyznawania prawd wiary; zalecany jest szczególnie w okresie Bożego Narodzenia, gdy klęka się na słowa: I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Panny i stał się człowiekiem.
Komentarz jest czytany po kazaniu, z zachowaniem krótkiej chwili ciszy, jaka po kazaniu występuje; komentarz odczytujemy, gdy ludzie już stoją.

 

h)    Do przygotowania darów ofiarnych – wygłaszany jest w celu wprowadzenia i świadomego uczestnictwa w liturgii ofiary. Może wyjaśnić czynności wykonywane przez kapłana (ofiarowanie darów, obmycie rąk). Może również nawiązać do pieśni śpiewanej podczas ofiarowania. Szczególnie potrzebny jest, gdy ma miejsce procesja z darami – każdy dar należy krótko skomentować.
Komentarz jest czytany po modlitwie kapłana na zakończenie Modlitwy Powszechnej; czytamy, gdy ludzie już usiądą.

i)    Komentarz w czasie procesji z darami - zaraz po modlitwie powszechnej.

Celem tego komentarza jest:

• wyjaśnienie symboliki chleba i wina oraz innych składanych darów

(Chleb - symbol pokarmu; ludzkiej pracy; symbol jedności Kościoła, por. modlitwa z „Didache”:

„...jak ten łamany Chleb

rozsiany był i po górach,

a zebrany stał się jedno,

tak niech się zbierze Kościół Twój

z krańców ziemi do Królestwa Twego ".

 

Wino - symbol napoju; uczty zbawienia; cierpienia (winogrona są wyciskane w tłoczni); symbol Ducha Świętego. Chleb i wino ofiarowane na ołtarzu są symbolem powrotu stworzenia do Boga:

 

Chleb i wino, które ofiarujesz w czasie najświętszej ofiary wraz z całą wspólnotą, wyrażają powrót całego dzieła stworzenia do swego Stwórcy: zboże, żeby móc rosnąć, żywiło się sokami ziemi, chwytało promienie słońca, korzystało ze wszystkich gwiazd... Rolnik zasiał zboże, robotnik sporządził pług, górnik wykopał rudę, inżynier... Zebrany w kilku zmielonych ziarnach pszenicy, zawarty w kilku kroplach wina, cały wszechświat jest obecny w swym tajemniczym wysiłku posuwania się ku życiu, cala ludzkość jest obe­cna w swej przedziwnej pracy nad dopełnianiem dzieła stworzenia. (Por. M. Quoist, Modlitwa i czyn. s. 375.)

 • oddanie Panu samych siebie, swoich uczuć, przeżyć, wyrzeczeń, złożenie daru z siebie (współofiarowanie – najważniejsze – co przynoszę do ołtarza, co łączę z ofiarą Jezusa).

 

j)    Przed prefacją – wprowadza w treść modlitwy eucharystycznej, nakłania do wyrażenia dziękczynienia podczas prefacji. Może być wygłoszony przez kapłana lub komentatorkę.
Komentarz jest czytany po dialogu kapłana z ludem, którym rozpoczyna się prefacja (,,Pan z wami” - ,,I z duchem twoim” - ,,W górę serca” - ,,Wznosimy je do Pana” - ,,Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu” - ,,Godne to i sprawiedliwe”, KOMENTARZ, ciąg dalszy prefacji)

 

k)    Przed „Ojcze Nasz” – może wprowadzać do lepszego zrozumienia Modlitwy Pańskiej.
Komentarz jest czytany bezpośrednio po doksologii końcowej (,,Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie…”).

 

l)    Komentarz przed przekazaniem znaku pokoju

Celem tego komentarza jest:

• wezwanie do doskonałej miłości, do której uzdalnia nas Chrystus,

• unikamy pisania o geście wyciągniętej dłoni, bo forma przekazania znaku pokoju zależy wspólnoty: w niektórych wspólnotach podajemy dłoń, w innych znak pokoju przekazuje się przez pocałunek lub tylko skinięcie głową)

Komentarz jest czytanypo słowach kapłana: „Pan z wami” – ,,I z duchem twoim”, przed „Przekażcie sobie znak pokoju”.

 

m)    Do procesji komunijnej – wyjaśnia znaczenie procesji. Może nawiązać do pieśni podczas procesji komunijnej oraz do pieśni na uwielbienie. Może także zawierać uwagi porządkowe (gdzie będzie rozdawana Komunia święta) – szczególnie przydatny jest, gdy we Mszy uczestniczy duża ilość osób.

 

n)    Komentarz przed rozesłaniem. Celem tego komentarza jest:

• nawiązanie do głównej myśli dnia.

• zachęcenie do wprowadzenia w życie tego, na co dana liturgia kładzie nacisk,

• wezwanie do świadczenia o Chrystusie,

• wezwanie do świadomego przyjęcia Bożego błogosławieństwa,

• zachęta do wytrwania w doświadczeniach codziennego życia.

Komentarz jest czytany po krótkiej modlitwie kapłana na koniec Mszy św., po „ewentualnych” ogłoszeniach.

 

Opracowała:
a. Katarzyna Ćwikła
Diakonia Liturgiczna Ruchu Światło-Życie Diecezji Radomskiej

Share

Podkategorie

Adresy ośrodków

Bank Modlitwy

Czeka Nas Droga

W sieci